Start Forum O nas Linki Regulamin Kontakt Reklama
Internetowa Giełda Rolna i TowarowaInternetowa Giełda Rolna i Towarowa na FaceBook

NAJWIĘKSZY PORTAL   
OGŁOSZEŃ ROLNICZYCH   


 w   i 



Forum IGRiTTankuj Taniej z IGRIT.PL
Zboża Oleiste Motylkowe Zioła Warzywa Ziemniaki Owoce Sad i ogród Grzyby Drób i jaja Bydło i świnie Hodowla inne Przetwory i mięso MaszynyOpakowania Nawozy i ŚOR Nieruchomości Praca Transport Usługi Inne


















 
 
   Wczoraj odwiedzono nas: 17 409, nadano: 742 ogłoszeń. Ostatnie 30 dni, nadano: 18 311 ogłoszeń.

Producenci malin znw pod cian

Rozmawiamy z panem Marianem Smentkiem, sekretarzem Zwizku Sadownikw Rzeczpospolitej Polskiej, a take plantatorem porzeczki czarnej z okolic Kranika.

IGRIT - Na forum igrit.pl i w rozmowach z producentami malin i innych jagodowych powtarza si jedno pytanie "Co dalej? Kontynuowa produkcj czy likwidowa plantacje ?"

Marian Smentek ? Ja te si nad tym zastanawiam. Ja nie miaem duej plantacji, to byo 3,5 ha, teraz zeszedem do 1 ha, reszta jest rekultywowana i w tej chwili mam najwiksza satysfakcj z facelii, ktra tam ronie i pszcz, ktre umilaj mi ycie zapachem miodu. Bo w tej chwili, tak na dobr spraw, to nie wiadomo, za co si bra w rolnictwie...

- Ale jest Pan przedstawicielem Zwizku, skupiajcego take producentw malin i innych jagodowych, to troch niezrcznie roztacza takie wizje.

- Tak, to jest teraz dramat nas wszystkich. Ale tak midzy nami, to jest to take nasza wina. Ale uporzdkujmy to wszystko. Jest kilka aspektw: - mamy sygnay, e wjedaj do nas maliny z zagranicy: z Ukrainy, z Serbii - kwestia kontroli ich jakoci, praktycznie nie istnieje - te owoce s sprowadzane w wikszoci przez koncerny, ktre s firmami globalnymi, ktre dziaaj na wielu rynkach, posiadaj zakady w Polsce i w innych krajach i wymieniaj te owoce midzy sob

- Czy Pan sugeruje, e maliny, ktre do nas wjedaj z zagranicy s niekontrolowane lub za mao kontrolowane?

- Tak uwaam. My nie mamy wiedzy, tak naprawd, ile si kontroluje owocw importowanych i jak czsto s one kontrolowane. Cz wjeda w postaci mroonek, cz w postaci przetworw, a cz, jako owoce wiee. Pastwo powinno dba o swoich plantatorw, to jest moje zdanie na ten temat. Mao tego, pastwo nie zdaje sobie sprawy z tego, e zasobny producent, obywatel tworzy zasobne pastwo. Czy my naprawd jestemy tak bogatym pastwem, aby pozwoli sobie na to, aby taka bogata ga produkcji jak ogrodnictwo szeroko pojte, mogo upa? Bo w gruncie rzeczy, idziemy w tym kierunku. To s kolejne lata, w caym szeregu zych lat.

- Jednoczenie Ministerstwo publikuje dane statystyczne, e eksport polskich podw rolnych ronie, e dochody rolnikw s coraz wiksze z roku na rok, e zamono gospodarstw rolnych ronie, wic nie jest tak le.

- Miabym chyba wtpliwoci, co do tych danych. Ja bym chcia oddzieli wpyw dziaalnoci produkcyjnej rolnikw na ich dochody od rodkw, ktre wpywaj w ramach dopat unijnych i rnych programw socjalnych. Myl, e wzrost dochodw rolnikw by zwizanych z tym drugim, czyli rodkami nie pochodzcymi z produkcji rolniczej. Ja i wikszo innych rolnikw, nie odczuwamy tych wzrostw, my raczej cigle mamy spadek dochodw. Wymaga si od nas, e my kademu pracownikowi musimy zapaci te 13,70 z/godzin, na t chwil. W przyszym roku, rzd ju planuje podnie stawk minimalnej pacy do kwoty 14,70 zl/godzin. Ja si wic pytam, gdzie jest nasza minimalna stawka, jako rolnika i producenta za nasz prac?

- Powinnicie si sami zatrudni i sami sobie wypaci te 14,70!

- Ano wanie! No nie, ja ebym siebie zatrudni i wypaci sobie te 14,70 z za swoj prac i za prac pracownika, ktrego chciabym zatrudni, to musiabym podwoi lub potroi swoje przychody ! Rolnictwo staje si coraz mniej dochodowe, a coraz bardziej zaduone.

- Wrmy jednak do malin. Jaka jest obecnie sytuacja?

- Za, nawet bardzo za. Cena w skupie, to jest 2 z, ta najnisza cena, do 2,4-2,5 z za kilogram. To jest malina na przemys, raczej nie na mroenie. Tendencja, jeli chodzi o cen, jest raczej teraz spadkowa.

-A jak z plonowaniem maliny?

- Rnie. W tej chwili, w fazie owocowania, na czci plantacji uwidaczniaj si ze skutki przezimowania. One wytrzymaj jeszcze tydzie i "bdzie pozamiatane". Nastpuje bardzo szybka ich degradacja, bo przecie wiosn bya susza. Prawie ptora miesica nie mielimy deszczu, jeli chodzi o Lubelszczyzn. Jedynie plantacje pod fertygacj maj jak w miar dobr kondycj, chocia jeli ich przezimowanie byo ze, to i te wysiadaj.

Ale naley tutaj powiedzie o czym innym. Ludzie, do pracy, ktrzy przyjedaj z zagranicy, z Ukrainy (a przyjeda ich coraz mniej), maj swoje ustalone stawki. Poniej nich nie bd pracowa. A my, plantatorzy, nie bdziemy w stanie speni ich oczekiwa. Moe, wic by tak, e dua cz malin zostanie na krzakach, mimo tego, e relatywnie moe ich by duo. Nie zostan zerwane. Bo Polacy nie przyjd.

- A co plantatorzy na to mwi?

- Miotaj si w tym wszystkim: ponieli koszty i kady chciaby aby one mu si zwrciy i aby co tam zarobi.

- Czy cena 2,50 z za kilogram pokrywa koszty produkcji?

- Nie pokrywa. Cena maliny musiaaby wynosi 4 zote za kilogram. Kilka lat temu, pracownik naukowy IERiG, Jan wietlik z wyliczy koszty produkcji malin na 3,5-4 z/kg.koszty produkcji malin na 3,5-4 z/kg.

- Ale jeszcze trzeba mie zysk, ktry bdzie przeznaczony na inwestycje, na odtworzenie plantacji, na nowe technologie...

- To prawda. My, w kosztach liczymy tylko koszty bezporednie, na rodki ochrony rolin, nawozy, maszyny. Nie liczymy swojej pracy. Nie liczymy kosztw utrzymania rodziny, kosztw utrzymania domu i innych podobnych, a gdzie rodki na inwestycje i rozwj? Obecny przykad czereni: na skupach, na przemys kupowana jest po 90 groszy za kilogram. Znajdzie mi Pan cen w sklepie poniej 10 z/kilogram?

- Na bazarach i w sklepach mona teraz kupi czerenie po 9-10 z za kilogram. Ale to jest dziesi razy wicej ni cena w skupie!

- No wanie! To jest dobry przykad obecnej sytuacji w rolnictwie. Tak jest w przypadku wikszoci owocw.

- A jak bdzie z porzeczk czarn?

- Prognozy na porzeczk czarn s w granicach 50 gr za kilogram, moe mniej? Nad czerwon, na razie myl. I zastanawiaj si ile zej z tego, co byo w ubiegym roku.

- Czy plantatorzy zrywaj te maliny i wo na skup?

- Zrywaj. I wo. Zbiory si zaczy. Ale najgorsze jest to, e mamy ustaw (mowa o znowelizowanej Ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektrych rynkw rolnych), mamy mechanizm, ktry nie funkcjonuje. Jest prawo, ktre nie jest respektowane. Umowy sprzeday owocw s zawierane na bramie, Ustawa, co prawda, mwi, e s wyjtki, e ta umowa moe by zawarta bezporednio przed dostaw. Ale ustawa mwi wyranie: to ma by umowa PRZEDSEZONOWA. Tak mwi te dyrektywa unijna.

- To w jaki sposb jest to teraz omijane?

- Moim zdaniem, zapis, e to ma by umowa przedsezonowa, jest szeroko pojty. Uwaam, e w ustawie powinno to by konkretnie zapisane, tak jak w przypadku np. tytoniu: do koca marca, wszyscy, ktrzy chc kupowa od nas owoce, warzywa, ziemniaki i wszelkie inne pody powinni podpisa z producentami umow w tym terminie.

- Podpisa umow z okreleniem ceny?

- Oczywicie, tak przecie mwi ustawa: w umowie musz by okrelone wymagania jakociowe, ilo, cena, termin dostawy. To s podstawowe warunki umowy.

- A jak jest w praktyce, teraz?

- Jak jest teraz? Brama, dostawa i podstawiana umowa, A rolnicy podstawieni pod cian podpisuj te umowy i oddaj towar, bo chc sobie zmniejszy straty. A my powtarzamy: licz, negocjuj cen. A nikt tego nie robi, kady bierze to co mu daj, bo w szczycie sezonu kady chce sprzeda swj plon. Na t chwil, ja policzyem swoje koszty bezporednie, dla porzeczki. To jest okoo 80 groszy na kilogramie. To s koszty paliwa, rodkw ochrony rolin, nawozw. Biorc pod uwag pozostae koszty, ja za t porzeczk powinienem wzi nie mniej ni 1,50 z/kg.

Jeli nie zadziaa ten mechanizm, okrelony w ustawie, to przegramy. witej pamici Profesor Makosz, zawsze powtarza zasad "nim wsadzisz, zorientuj si gdzie sprzedasz i za ile". Najgorsze, e my o tym zapominamy.

Prosz zwrci uwag na nastpujce zjawisko: s lata, gdy s naprawd dobre ceny. Na przykad agrest. Byy ostatnio lata, gdy cena na agrest bya wysoka. I co? Poszy nasadzenia, nikt tego nie kontroluje, nikt nie zawiera umw i teraz mamy agrest po 30 groszy za kilogram. Drugi przykad, porzeczka w 2011. Gdy pokazaa si cena 5 z za kilogram, powiedziaem sobie, e "pozamiatane". I tak si stao. W tej chwili, ci co skakali w gr, cieszc si, e zarobili w 2011 r, pacz, bo dostaj 40 groszy za kilogram. To jest rwnie mechanizm budowania pewnej patologii stosowany przez firmy aby w nieuregulowanym rynku "podpuci" producentw wysok cen w krtkim okresie czasu aby wywoa nasadzenia w danym gatunku a pniej przez kolejne lata zbiera niwo po bardzo niskich cenach.

To jest gwny powd, ktry dezorganizuje nam produkcj i uniemoliwia planowanie. Jeli bdziemy dalej szli na ywio, to skoczy to si jeszcze gorzej ni teraz. Byy w przeszoci pomysy eby co najmniej 60-70% produkcji bya objta umowami kontraktacyjnymi, za reszt, jak chcesz to sprzedaj sobie na wolnym rynku. Jednake wymieniona Ustawa wyranie mwi , e moe si to odbywa w bezporedniej relacji producent - konsument. Kade inne porednictwo zwizane z dalszym obrotem obejmuje ju konieczno zawierania umowy.

Osoby prowadzce skupy s naszymi bezporednimi odbiorcami. Gdy wesza nowa ustawa, funkcjonowali i nadal prowadz wasn dziaalno gospodarcz. Nie wiem, dlaczego tak si stao, bo kiedy te skupy dziaay w imieniu konkretnych firm przetwrczych lub handlujcych owocami.

- Jako porednicy?

- Tak, jako porednicy innych, duych firm, przedsibiorstw. A tam siedz prawnicy, analitycy, ktrzy obserwuj rynek, zmiany przepisw, ktre nas obowizuj. Unia Europejska ju od dawna naciskaa, aby zostaa wprowadzona ta regulacja, ktra u nas obowizuje od niedawana (Ustawa o organizacji rynkw rolnych). Przy okazji, czy to nie zostao wykorzystane do tego, aby te due przedsibiorstwa, koncerny, ktre decyduj o cenach, wyzbyy si problemu i przerzucili go na tych maluczkich, na skupy? Oni s praktycznie naszymi kolegami, bo oni te maja czsto gospodarstwa i produkuj owoce. A zasada jest taka, e to pierwszy odbiorca, czyli skup, ma podpisa z nami umow kontraktacyjn.

- Czyli teoretycznie taki skup jest podmiotem niezalenym i to on ustala cen?

- Tak. To jest ten mechanizm, w ktrym my tkwimy. My si temu przygldamy i rozumiemy coraz wicej, jak to funkcjonuje. Ten rynek dziaa w ramach, ktre i tak kreuj ci najwaniejsi. Jeli chodzi o obrt owocami, to ilo tych graczy, duych firm to mniej ni dziesi przedsibiorstw o zasigu globalnym, ktre decyduj o tym, jak wyglda handel owocami na wiecie. W krajach Europy Wschodniej maj du przewag kapitaow i nie traktuj nas jako partnerw. Inaczej jest w Europie Zachodniej, gdzie rolnicy s zrzeszeni w grupach produkcyjnych, handel odbywa si na platformach transakcyjnych. I tam rolnicy poniej ustalonej wczeniej ceny nie zejd, nie sprzedadz taniej, bo im si nie bdzie to opacao. Nie zrywaj owocw, nie sprzedaj, wol aby pozostay na polu.

- Bo to jest wynik kalkulacji ekonomicznej. Jeli cena jest poniej kosztu produkcji, to zbir, dostawa to bd dodatkowe koszty, ktre tylko powiksz strat.

- Dokadnie! Wic po co zbiera? Ale u nas jest inna mentalno. Nie rzdzi kalkulacja ekonomiczna, tylko przekonanie, e wszystko to, co si urodzio musi by zebrane, przetworzone, sprzedane. Mimo kosztw. A prowadzenie dziaalnoci gospodarczej, w warunkach rynkowych, jest brutalne. Od 2004, gdy wsplnie z kolegami zaczlimy protestowa przeciwko niskim cen skupu malin, staramy si swoje obserwacje i wnioski przekazywa innym. Ale nie udaje nam si zmieni mentalnoci ludzkiej, mentalnoci polskiego rolnika.

- To si zmienia. Modzi ludzie, ktrzy przejmuj gospodarstwa myl inaczej. Prowadz gospodarstwa w oparciu o rachunek ekonomiczny, podejmuj decyzje z uwzgldnieniem uwarunkowa rynkowych.

- No i chwaa im za to! Widz to po tych modych w naszym regionie. Oni staraj si inaczej produkowa, inaczej zbywa to co wyprodukowali. Potrafi na przykad, w sezonie zaadowa ciarwk owocw i wie przez caa Polsk na zachd, by tam sprzeda z zyskiem. Takich chopakw mamy te w naszej organizacji, do ktrej nale.

My, jako Zwizek, nie jestemy panaceum na wszystko, chocia staramy si ludziom przekazywa, to co my si nauczylimy, staramy si ich informowa, pokazywa, edukowa, jak porusza si na tym brutalnym rynku.

Najwaniejsze dla nas jest teraz, wprowadzi takie zmiany w Ustawie o organizacji rynkw rolnych, ktre zmusz tych, ktrzy od nas kupuj do wczeniejszego zawierania umw. Aby byy to rzeczywicie umowy przedsezonowe, tak jak powinno by w ustawie.

- Czy Zwizek bdzie to postulowa?

- Bdziemy o to postulowa. 27 czerwca mamy Walne Zgromadzenie Krajowe czonkw Zwizku i bdziemy o tym rozmawia. Poprzez Zarzd ju teraz podejmiemy dziaania, aby te zmiany wprowadzi. Moe by takie ryzyko, e ceny zaproponowane przed sezonem bd nieakceptowalne dla nas. Ale wtedy bdziemy wiedzieli o tym wczeniej i bdziemy mogli podj waciwe decyzji. A nie w trakcie sezonu, gdy ju ponielimy koszty i stajemy pod cian, bo dowiadujemy si, e proponuj nam ceny poniej kosztw produkcji.

Jeszcze jedno: w wikszoci skupw nie podaje si cen skupu. Dopiero, gdy ludzie przywo owoce, dowiaduj si o cenie. We wszystkich punktach skupu obowizuje tzw "cena dnia", ktra jest czsto przywoywana. Dzie to, jest czas od poranku do wieczora. A "cena dnia" jest ogaszana w skupach od 18-19tej bd jej w ogle nie ma. To s takie paradoksy tego naszego uomnego rynku i to boli.

- Dzikuj za rozmow

Wywiad przeprowadzi: Sylwester Lipski

Wróć do strony głównej

      CENY JABŁEK EXPORT 2018/2019
      kapusta biała
      Buraczek Czerwony- Ceny, Opinie, Pytania, Porady
      Cena Orzechów Laskowych 2017
      CENY JABŁEK PRZEMYSŁOWYCH 2018/2019
      Cebula przemysłowa. Ceny, prognozy, opinie, pytania, porady...
      Ceny Ziemniaka 2017 - Notowania
      Jakie zbiory i cena orzecha laskowego 2018.
      Ziemniaki 2018 -początek sezonu

Grene - Ceny spadają!